 | | Object: | Bayer Schoten | | Systeem: | AWADUKT THERMO | | Plaats: | Schoten | | Vereisten: | De recente hittegolven hebben de vraag naar airconditioning fors doen toenemen. Nu veel belang wordt gehecht aan milieubescherming, staat de techniek van de Canadese put, die airconditioning kan vervangen, weer volop in de belangstelling. In de zomer zorgt de Canadese put voor koelte in de woningen en in de winter voor extra warmte. Het energieverbruik wordt aldus teruggeschroefd.De ingegraven put is een oude techniek die traditioneel in Noord-Amerika werd gebruikt om hutten en huizen zonder verwarming die in de winter leegstaan, vorstvrij te houden. In Frankrijk wordt deze manier om warmte te recupereren Canadese of Provençaalse put genoemd, want hij werd (wordt) gebruikt om in de zomer de temperatuur in de woningen met enkele graden te verlagen. In combinatie met het mechanisch ventilatiesysteem (MVS) van de woning wordt de techniek performanter.Hoe werkt een Canadese put?Bij een 'Canadese' of 'Provençaalse' put wordt de verluchtingslucht voorbehandeld door gebruik te maken van de thermische inertie van de aarde. Vandaag wordt die techniek doorgaans geothermie genoemd. Men gaat uit van de eenvoudige vaststelling dat de temperatuur constant is vanaf een bepaalde diepte. Op ongeveer 2 meter diepte blijft de temperatuur hangen rond 15 °C in de zomer en rond 5 °C in de winter. Op die diepte wordt een net van leidingen waarin de buitenlucht circuleert (de aardwarmtewisselaar) ingegraven.In de winter wordt de lucht voorverwarmd wanneer hij door de aardwarmtewisselaar stroomt. Die warme lucht, van ongeveer 5 tot 10° C, wordt in de woning verspreid door speciale kokers of door die van het MVS. De verse lucht komt niet meer rechtstreeks binnen langs de verluchtingsgaten van de ramen (die dan dichtgemaakt worden). De Canadese put vult aldus het verwarmingssysteem aan en levert een energiebesparing van ongeveer 15 °C op.In de zomer, als de temperatuur van de buitenlucht hoger is dan 20°C, wordt die door de aardwarmtewisselaar geleid en aldus gekoeld door de relatief koele ondergrond. De lucht wordt dan in de woning verspreid en koelt de omgevingstemperatuur af met 5 tot 10 °C. Dat is een even goed resultaat als een elektrische klimaatregeling, maar het elektriciteitsverbruik is verwaarloosbaar en er is geen emissie van een koelgas (de ventilator die de lucht in de put blaast of die van het MVS verbruikt slechts enkele honderden watt).Zorgvuldige installatieEen Canadese put moet geïnstalleerd worden door een gespecialiseerd bedrijf, dat de afmetingen van de installatie berekent naargelang van het beoogde comfort.De samenstelling van de ondergrond is een belangrijke factor. Bodems met lage thermische geleiding (steengrond, zandgrond, heterogene grond) zijn niet geschikt. Specialisten zijn tegen het installeren van de aardwarmtewisselaar onder de woning (vóór de bouw) of te dicht bij de funderingen, want dan kan er een « negatief » effect optreden: de woning warmt de aardwarmtewisselaar op of koelt die af.De bodem boven een Canadese put blijft langer koud in het voorjaar en op die grond mag geen moestuin worden aangelegd.De luchttoevoer van de Canadese put moet hoog genoeg staan (1,20 m) en ver van vervuilingsbronnen (straat, composthoop …) om te voorkomen dat stof en geuren uit de omgeving worden aangezogen. Om die redenen moet de luchttoevoer uitgerust zijn met een filtersysteem dat regelmatig onderhouden wordt. De luchttoevoer wordt tevens met een fijn rooster beschermd om dieren (knaagdieren, muggen, ) of dode bladeren tegen te houden.De buizen worden op een diepte tussen gemiddeld 1 en 2 meter ingegraven naargelang het « warmtegevend vermogen » van de bodem, de diameter en de lengte van het buizensysteem. In een eengezinswoning kan de diameter van de buizen schommelen van 10 tot 20 centimeter en de lengte van de aardwarmtewisselaar van 25 tot 50 meter. De buizen moeten zo ver mogelijk uit elkaar liggen (minstens 80 cm) en worden gelegd met een helling van 2% in de aanzuigrichting (naar het huis toe) om de condensaten af te voeren naar een verloren put of naar het rioolnet.De ingegraven buizen moeten bestand zijn tegen druk van de bodem en waterdicht om insijpeling van grondwater en de verspreiding van bacteriën te voorkomen.PP (polypropyleen) AWADUKT THERMO heeft bacteriedodende eigenschappen dankzij de coextrusie van een laag zilverionen. AWADUKT THERMO is sinds 2003 gepatenteerd en garandeert een optimale circulatie van de warmte, alsook een volledige afvoer van de condensaten dankzij de gladde binnenwand.Het PE-HD (polyethyleen van hoge dichtheid) dat voor de bescherming van kabels wordt gebruikt, is weliswaar geschikt voor voedingsmiddelen (een intrinsieke kwaliteit van PE) maar heeft geen bacteriedodende eigenschappen. Zo'n buis is niet waterdicht. Waterinfiltratie kan bijgevolg niet worden uitgesloten.Het voor de rioolnetten gebruikte PVC kan schadelijke dampen vrijgeven.REHAU werkt al tientallen jaren met alle types polymeren zoals PP, PE-HD en zelfs PVC. Gezien die ruime ervaring, is het dan ook logisch dat REHAU de meest aangewezen grondstof voor de Canadese put gebruikt: PP.Bijzondere aandacht wordt besteed aan de verbindingen tussen de verschillende buizen. Het is aanbevolen om systemen met vaste rubberdichtingen te gebruiken in plaats van lijming (kans op breuken bij het aanaarden, schadelijke lijmdampen).Het wordt ten stelligste afgeraden de buizen met zand te bedekken: zand is immers isolerend !!!!Het aanaarden gebeurt met alle grondsoorten, maar liefst niet met rotsen en keien.Prijskaartje?Een Canadese put om een huis van 150 m² te verwarmen of te koelen kost tussen 3000 en 5000 €, zonder grondwerken en MVS.Opdrachtgever: Bayer (nieuw kantoor voor 250 medewerkers)Studiebureau : Ingenium BruggeHoofdaannemer : Van RoeyAannemer en installateur van de buizen AWADUKT THERMO : ATF Zandvliet | | Oplossingen: | . | | Voordeel van het REHAU Systeem: | Aansluiting op het MVS van de woningIn de basisversie wordt de Canadese put uitgerust met een ventilator-extractor met een laag vermogen aan de uitgang van de leiding in het huis. Die ventilator versnelt de circulatie in de kamers. De vervuilde lucht wordt vervolgens afgevoerd via het schrijnwerk en het dak, die niet 100 % waterdicht zijn, of via luchtextractoren of het MVS.Het is aanbevolen om de Canadese put aan te sluiten op een MVS enkele of dubbele stroom, want dat is efficiënter. Dat veronderstelt natuurlijk dat er geen andere luchtaanvoer in de woning is, bijvoorbeeld langs de ventilatieroosters van de vensters.Het MVS enkele stroom blaast de opgewarmde of gekoelde verse lucht die uit de put komt, via kokers in de kamers. De vervuilde lucht wordt via de dienstlokalen naar buiten afgevoerd. Deze techniek blijft een goedkope oplossing, die energie bespaart in de winter. Verse lucht op temperatuur brengen komt neer op circa 25 % van het verbruik van een centrale verwarmingsinstallatie. Die uitgavenpost wordt gehalveerd door de Canadese put. Dat levert een besparing van minimum 12 % van de verwarmingskosten op. In de zomer is de afkoeling aanzienlijk: de lucht wordt verspreid met een temperatuur tussen 18 en 25 °C bij temperaturen van 25 tot 35 °C.Het MVS dubbele stroom recupereert de calorieën in de vervuilde lucht voordat die naar buiten wordt afgevoerd, om daarmee de verse lucht uit de Canadese put te verwarmen. De besparing op de verwarmingskosten kan tot 20 % oplopen. De koelcapaciteit in de zomer is evenwel kleiner dan die van een MVS enkele stroom.In de lente en de herfst zijn er vrij grote schommelingen van de buitentemperatuur (zonnige dagen of koude nachten). De door de aardwarmtewisselaar aangevoerde lucht zal dus frisser zijn dan de buitenlucht. De installatie moet een regulatiesysteem hebben (by-pass, servomotor...) die de Canadese put in of buiten werking stelt volgens de buitentemperatuur. Directe aandrijving door dat regulatiesysteem vervolledigt de techniek. |
|
